De ene hond laat heel duidelijk zien wat hij van een situatie vind, de andere is een binnenvetter en laat niet zoveel merken. Beide honden gebruiken dezelfde taal, namelijk lichaamstaal. Herkent u wanneer uw hond gestrest is? In dit artikel beschrijf ik de voorkomende signalen van honden en wat u met deze informatie kunt doen.
De signalen: waar komen ze vandaan?
Honden gebruiken dus lichaamstaal om te communiceren. Zo zijn er stresssignalen, maar ook kalmeringssignalen.
Net zoals bij ons mensen is lichaamstaal onbewust gedrag. Een hond die stress heeft is onder andere adrenaline aan het aanmaken. Adrenaline zorgt voor een verhoogde hartslag en bloeddruk en daardoor ook een verhoogde lichaamstemperatuur. De lippen en bek worden droger en alle spieren spannen zich aan. Het lichaam gaat in een 'survival' staat. Een hijgende hond is dus niet bewust aan het hijgen, het lichaam probeert het lichaam af te koelen. Een tongelende hond (met de tong over de neus likken) is niet bewust zijn neus aan het likken, hij bevochtigd zijn lippen. Dit zijn twee voorbeelden van stresssignalen.
Stress en kalmeringssignalen worden niet alleen beïnvloed door adrenaline. Er zijn nog veel meer hormonen en emoties van de hond die ervoor zorgen dat een hond stress ervaart aan een situatie. Wetenschappers zijn op dit moment nog vollop aan het onderzoeken wat de werking van bepaalde hormonen nu precies is en wat voor emoties honden ervaren.
Kalmeringssignalen zijn er als kalmering van zichzelf, maar ook andere individuen. Een gapende hond kan zichzelf aan het kalmeren zijn, maar zegt daarmee ook tegen de ander dat hij moet kalmeren. Een hond die zich uitschudt is letterlijk de stress van zich af aan het schudden. Dit laat ook gelijk zien dat je de signalen dus in context moet zien. Een hond met een natte vacht schudt zich niet uit omdat hij stress heeft, maar omdat hij het water uit zijn vacht wil slaan.
Welke signalen zijn er?
Het is goed om te weten waar je naar moet kijken om te weten of je hond stress ervaart in een situatie en hoeveel. Signalen zijn er in veel soorten en maten. Om de signalen te kunnen indelen is er een 'escalatieladder' uitgevonden. Deze ladder laat zien hoeveel stress een hond ervaart en hiermee kan ingeschat worden wanneer een hond over zou kunnen gaan tot agressie. Zoals een echte ladder heeft ook deze ladder stapjes. Een hond hoeft niet alle stappen te nemen om over te gaan op agressie, afhankelijk van hoeveel stress de prikkel geeft kan de hond zomaar van verstarren naar bijten gaan zonder eerst te grommen. Dit heeft ook veel te maken met leerervaringen van de hond in het verleden.
Hierbij de stresssignalen op volgorde van de escalatie ladder waarbij groen nog in de veilige zone zit en oranje en rood gevaarlijk worden voor de omstanders.
Overspronggedrag
Snuffelen terwijl de hond naar de prikkel kijkt
Krabben aan zichzelf
Intentiebeweging
Signalen van beginnende stress
Tongelen
Wegkijken of wegdraaien
Ogen sluiten of langzaam knipperen
Langzame motoriek
Lagere houding van oren en staart
Gapen
Reacties bij aanhoudende stress
Hijgen
Natte pootjes van zweet
Kwijlen
Trillen
Whale eye (veel oogwit te zien)
Vocaliseren (blaffen, piepen, janken)
Afschudden van stress
Vluchten
Klaarmaken voor de aanval
Verstarren
Alle spieren staan aangespannen
Bek sluiten
Laatste waarschuwing
Grommen
Tanden ontbloten
Snappen
Uitvallen
De aanval
(herhaaldelijk) bijten
Vasthouden
De praktijk
Wat kunnen we nu met deze informatie? De-escaleren! Op het moment dat een hond lichte stress laat zien is het verstandig om afstand te gaan nemen van hetgeen hem deze stress laat ervaren. Bijvoorbeeld een andere hond, verkeer of misschien ben je de hond met een borstel aan het kammen. Het is voor de hond belangrijk om niet in het geel of zelfs rood te komen, omdat een hond leert van succeservaringen. Het nadeel van uit- of aanval gedrag is dat dit vaak zelfbelonend gedrag is en de hond zal sneller voor gedrag kiezen wat in het verleden gewerkt heeft.
Komt een hond toch in de gele of oranje gedragingen is het nog belangrijk om je eigen gedrag of het gedrag van een ander te stoppen. Stop ook alle vorm van correctie mocht je deze methode gebruiken om je hond te trainen of op te voeden. (Waarom het gebruik van correcties niet mijn advies is zal ik in een latere blog beschrijven).
Als voorbeeld: een hond die gromt is zijn laatste waarschuwing aan het geven. Zou je een grommende hond verbaal of fysiek corrigeren is de kans nog groter dat hij doorschiet in de aanval. Zoals eerder gezegd leert een hond van zijn ervaringen. Ook leert hij hiervan dat er niet geluistert wordt naar zijn waarschuwingen. Dit betekent voor hem dus dat hij die stap net zo goed volledig kan overslaan. Door jouw correctie waarschuwt jouw hond niet meer, maar gaat hij gelijk over in agressie. De kans op bijtincidenten wordt bij deze hond dus aanzienlijk hoger.
Oefening
Om goed uw hond te kunnen lezen is het belangrijk te oefenen op het herkennen van deze signalen. Sommige honden laten de signalen zo subtiel of zo snel zien dat je ze makkelijk mist. Zelfs als profesional speel ik filmpjes soms op slowmotion af om goed te kunnen zien wat er precies gebeurt bij een hond. Het opzoeken en kijken van filmpjes op youtube kan hierbij een grote hulp zijn. Ook bij scrollen op facebook reels van honden zie je een scala aan signalen, probeer ze eens te spotten.
Om je op weg te helpen heb ik hieronder een filmpje in twee delen waarbij heel duidelijk met beeldmateriaal wordt uitgelegd wat je precies kunt zien:
Geen opmerkingen:
Een reactie posten