Hoe leert een hond?

Om een goede begeleiding te kunnen geven aan je hond is het belangrijk dat je weet hoe een hond leert en hoe je dat in de praktijk kan gebruiken. Er zijn verschillende onderzoeken gedaan die ons helpen inzicht te krijgen in hoe een hond leert. 

In dit artikel leg ik de verschillende leermethoden uit en hoe we deze het beste kunnen gebruiken om onze hond te begeleiden in onze drukke samenleven. 

 

 Conditionering 

 Conditionering is het leerproces van een individu in bepaalde situaties wat gedrag veroorzaakt. Dit gedrag kan gevormd worden door de consequenties van het gedrag of door straf of beloning. Er zijn een aantal wetenschappers die de grondlegging van conditionering gelegd hebben, namelijk Pavlov die de klassieke conditionering onderzocht heeft, en Skinner die de operante conditionering onderzocht heeft.  

 

 

 

 Klassieke conditionering  

Tussen 1890 en 1900 heeft Pavlov een onderzoek gestart om de spijsvertering van honden te onderzoeken. In dit onderzoek werd een metronoom gebruikt voordat een groep honden eten kreeg. Elke keer als de honden gevoerd werden werd eerst de metronoom aangezet. Op den duur gebeurde er iets onverwachts, de metronoom ging aan en de honden gingen vast kwijlen omdat ze het voedsel verwachten. Het was helemaal niet de intentie van Pavlov om conditionering te onderzoeken, maar de conclusie van dit onderzoek kwam er wel op neer dat de groep honden de associatie gelegd hadden dat de metronoom betekende dat er voedsel kwam. In deze tijd noemen we dit klassieke conditionering. Klassieke conditionering gaat onbewust, de hond leert associaties leggen maar staat daar niet bewust bij stil, het gebeurt gewoon. Meer voorbeelden van klassieke conditionering is dat de deurbel betekent dat er mensen voor de deur staan of het koffiezet apparaat gaat aan en er volgt ook iets lekkers voor de hond.  

Deze vorm van conditionering gebruiken we ook in hondentraining. De clickertraining is hier een voorbeeld van. De bedoeling van deze training is dat de hond het geluid van de clicker associeert met voer zodat de timing van de beloning beter is als dat dit met de stem gedaan wordt. 

 Op deze zelfde manier leert een hond veel associaties in het leven en het gedrag vormt naar de leerervaringen met deze associaties. Sommige honden voelen aan de luchtdruk dat het gaat onweren en worden al voor de onweersbui onrustig, dit is een vorm van klassieke conditionering waarbij de hond angst laat zien als uitwerking.  

 

Operante conditionering 

Bij operante conditionering gaat het om de consequenties van het gedrag. Volgt er iets prettigs op gedrag zal het gedrag vaker ingezet worden, gedrag bevestigen noemen we dat. Volgt er iets onprettigs op gedrag zal het gedrag minder worden, dit noemen we correctie van gedrag.  

In onderstaande foto kun je zien hoe dit precies werkt. Er zijn twee manieren om gedrag te bevestigen, door iets prettigs toe te voegen of door iets onprettigs weg te halen. Twee voorbeelden: 

Iets prettigs toevoegen: Je vraagt de hond om een 'zit’ en geeft de hond een stukje kaas als hij dit gedaan heeft. Je bent gedrag aan het bevestigen. 

Iets onprettigs weghalen: De hond trekt aan de lijn en hij heeft een prikhalsbad om (tegenwoordig verboden). Als de hond stopt met trekken stopt het prikken van de halsband, je bent het niet trekken aan de lijn aan het bevestigen. 

 

Zo zijn er ook twee manieren om gedrag te corrigeren, iets onprettigs toevoegen of iets prettigs weghalen. Weer twee voorbeelden: 

Iets onprettigs toevoegen: De hond trekt aan de lijn en jij geeft een harde ruk aan de lijn. De hond zal minder gaan trekken aan de lijn (mits dit consequent ingezet wordt maar dat is een uitleg voor later) 

Iets prettigs weghalen: Een puppy is aan het spelen en bijt te hard in je handen, je loopt zonder iets te zeggen weg. Je haalt de aandacht weg en het bijtgedrag zal minder worden. 

 

 

In theorie gezien is dit dus hoe het werkt in het hondenbrein. Of we alle vier de opties ook moeten gebruiken in de training en omgang van onze honden is ethisch gezien de volgende vraag. Om iets onprettigs weg te halen moet eerst hetgeen toegevoegd worden wat als onprettig ervaren wordt en ook het toevoegen van iets onprettigs is geen liefdevolle manier van opvoeden. Ethisch gezien zijn deze twee methoden dus niet wenselijk. In een ander artikel leg ik uit waarom werken met beloningen veel beter werkt dan met straffen. 

 

In de praktijk 

De conclusie hiervan is dat een hond dus bewust leert doordat zijn gedrag consequenties heeft, maar dat een hond ook onbewust associaties legt waar weinig invloed op is. Wat kunnen we hiermee in de praktijk? 

Door hier bewust van te zijn kunnen we verschillende methoden gebruiken om onze honden op te voeden en gedrag aan te leren, maar ook om ongewenst gedrag om te buigen naar gewenst gedrag terwijl we goed blijven kijken naar de emoties en de aard van het individu die we voor ons hebben. Niet alle honden zijn hetzelfde, ondanks dat deze kennis toepasbaar is op elke hond wil het in de praktijk nog weleens anders uitwerken als dat de verwachting was.  

Loop jij tegen ongewenst gedrag van je hond aan en ben je benieuwd hoe je dit kan ombuigen naar gewenst gedrag aan de hand van dit artikel? Neem contact op met Canine Compass en laten we samen kijken naar de onderliggende reden van het gedrag.